نویسنده :سروش
تاریخ: پنجشنبه 9 شهریور 1396 10:17 ب.ظ
با گوشی نوشته شد.
***
لاجورد افق صبح نشابور و هری است
ک در این کاشی کوچک متراکم شده است...
***
این شرح نه درخور آن شهر است. بی‌یادداشت‌برداری و با تکیه بر حافظه ی ضعیفم، پس از تقریبا سه هفته مینویسمش.
سبزوار را عصر ب مقصد نیشابور ترک کردم. بیش از ساعتی راه است و جاده کفی. از پایانه سبزوار ب اتوبوس مشهد سوار شدم و چنان ک در شرق کشور رسم است، در پایانه ب شمار انگشتان یک دست سوار اتوبوس شدند و در بیرون پایانه و سپس در جای دیگری از شهر، اینقدر معطل کردند تا اتوبوس تقریبا پر شد!
نیشابور و دور و برش، آشکارا سرسبزتر از سبزوار است، اگر چ نباید از یاد برد ک این خطه ی آرام گرفته در جوار رشته کوه بینالود، از دشتهایی است ک برداشت آب زیرزمینی از آن در حالت بحرانی (نقل ب مضمون) است و کویر و بی‌حاصل شدنش عنقریب مینماید. سایه ی خشکسالی و دروغ از سر این ملت دور باد.
در اینترنت جستجو کردم و مانند بیشتر مواقع، یافتن سرراست یک اقامتگاه ترتمیز و قیمت مناسب، دست نداد. مسافرخانه‌ای یافتم ک کثیف و بی امکانات بود و اگر چ ب قیمتش نمیارزید  اما خود را از اقامت در آن ناچار میافتم! چرا ک اینترنت و سخنان راننده ی تاکسی مرا مجاب کرده بودند ک یکی دو مسافرخانه، بیشتر در این شهر نیست و بقیه هتلند و قیمتهایشان بالاست و نیز چون چمدان و کوله پشتی داشتم و دنبال جای مناسب گشتن برایم سخت بود و زمان را هم از دست میدادم. صاحب مسافرخانه  پیرمرد معتادی بود ک در رعایت نکردن بهداشت با مسافرخانه‌اش مسابقه داشتند گویا. ساعت از ۴ عصر قطعا گذشته بود و مردک در سالن تنگ مسافرخانه و در مجاورت  دستشویی، روی میزی کثیف نهار میخورد. دانه‌های برنج از لب و لوچه‌اش آویزان بود و نیز روی میز پخش. و آب‌دوغ‌خیار کم مایه و با دوغ بس رقیقی را روی یک بشقاب گسترده و با برنج میخورد. صحنه ی حال ب هم‌زنی بود. با خاطری آزرده اتاق را گرفتم و وسایلم را گذاشته، راهی بررسی بازار شهر شدم. هر چ زمان بیشتر میگذشت، دلم شکایت بیشتری داشت ک امشب نباید در این بیغوله ی چرک و کثافت ماند. پس تصمیم گرفتم، در بازار، هر جا هتل و مسافرخانه‌ای دیدم، بروم و ببینم. نیز در اینترنت جستجو کردم و از ۱۱۸ شماره تلفن گرفتم و خلاصه یک جایی را پیدا کردم ک البته اصلا تمیز ب شمار نمیآمد  و نیز گرانتر بود اما قابل تحمل بود. از خیر پولی ک داده بودم گذشتم و آن را در حساب شخصی خودم نوشتم و آمدم در مسافرخانه جدید مستقر شدم‌. کلا دریافتم ک نیشابور در قیاس با اسم و رسم و جاذبه‌های تاریخی و گردشگریش، هتل و بدتر از آن مسافرخانه کم دارد.
این مسافرخانه دوم نیز مالکی داشت ک دندانگردی و بی‌مسئولیتی در قبال دیگران از رفتار و گفتارش پیدا بود. از این رو آنجا نه صبحانه‌ای خوردم، نه نهار و شامی و نه حتی حمام رفتم ک برای هر کدام اینها نرخی تا دو برابر مسافرخانه‌هایی ک تا کنون رفته‌ام طلب میکرد. این مسافرخانه محوطه جالبی داشت و با سیمان و سنگ و چوب و مجسمه و... محیط دلپسند و پارک مانندی ساخته بودند. جالب آنکه در نور کم شب، من تابلوی سیمانی دستشویی را فقط دیده بودم و متوجه نقش زن بر آن نشده و دو سه مرتبه ب آن مراجعه کرده بودم و برایم جای سوال بود ک چرا دستشویی مردان و زنان، اینجا جدا نیست! تا این ک صبح بر این تابلو نقش شکل زن را دیدم و دقت کردم، تابلوی دیگری را چند قدم بالاتر دیدم ک نقش مرد بر آن بود و شکر کردم ک شب گذشته ب خیر گذشته!
شب نخست، در نزدیکیهای میدان خیام داشتم ب اتاقم میرفتم ک از دوست نیشابوری دوران دانشگاهم (زاهدان) یادم آمد. دلم هوایش را کرد و اگر چ سالها بود با این ک من چند بار با او تماس داشتم، خبر مرا نگرفته بود و نیز میدانستم شماره‌اش را عوض کرده، ب شماره قدیمیی ک از او داشتم زنگ زدم، مگر گشایشی شود. و لیکن حاصلی در بر نداشت و این شماره واگذار شده بود! صبح روز بعد ک عزم بازار کرده بودم، درست همان حوالی ک دیشب یاد دوستم افتاده بودم، ناخودآگاه سرم را گردانده، توی فروشگاهی را نگریستم و از آنچه میدیدم، حیرت کردم؛ دوستم پشت دخل نشسته بود. دمی کنارش نشستم و دیده بوسی کردیم. دنباله سخن ب شب واگذاشته شد، ک باید میرفتم پی کارم. عصر نیز ساعتی همکلامی و نقل سالیان فراغ دست داد و لیکن شب را رفته بودم تربت حیدریه و صبح روز بعد نیشابور را ترک کرده بودم.
نیشابور سرسبزی نسبی خود را از رشته کوه بینالود در شمال خود دارد. قله بینالود بلندترین کوه خراسان هم است. و نیز ب گمانم بینالود در رونق تاریخی نیشابور، در کنار بودن در مسیر جاده ابریشم و عوامل دیگر، موثر بوده. اما ای کاش میشد ب جای این همه درخت کاج، درختهای بومی و خزان شونده در این شهر میکاشتند؛ زیباییش بیشتر و انرژیش مثبتتر بود.
در نیشابور نیز چنان ک در شرح سبزوار گفتم، بسامد ته‌چهره‌های تورکی-مغولی بالاست. اما ب نظر میرسد پوستهای نیشابوریان شادابتر از اهل سبزوار است. و اینجا هم رگه‌های تیره‌پوست هندی مانند قوی است. اگر چ سر و وضع شهر و خیابانهایش و نیز سر و شکل و لباس مردم، اینجا بهتر از سبزوار است اما باید اعتراف کرد ک در نیشابور نیز چون سبزوار، مردم روی هم رفته و در قیاس با شهرهای غرب کشور و استانهای تهران و البرز و قزوین و... از زیبایی کمتری بهره میبرند و همچنین کمتر ب سر و ظاهرشان میرسند. و این از جمعیتهای دویست و اندی هزار نفری و موقعیتهای کنونی این شهرها کمی بعید ب نظر میرسد! راننده‌ ی میانسالی ک با او از نیشابور ب تربت حیدریه رفتم و برگشتم، خود اهل تربت بود اما سالهاست ک ساکن نیشابور است. وی، بی آنکه من حرفی زده و خطی داده باشم، در اظهار نظری اغراق‌آمیز معتقد بود "زن قشنگ در نیشابور نیست". کمی ب چالش کشیدمش و مطلق اندیشی سخنش را اینگونه تصحیح کرد؛ "لااقل من ندیده‌ام". او با من همنظر بود ک تربتیها زیباتر از نیشابوریانند. جالب است ک خود آقای راننده با اینکه ته‌چهره ی آشکار تورکی-مغولی داشت، باورش در مورد زیبایی نیشابوریان را با لحنی تحقیرآمیز ب هجوم مغولان ب این شهر و باقی ماندن نسل ایشان در این حدود مربوط میدانست. از آفات میانمایگی، یکی هم این است ک بخشی از تاریخ را ک میدانند، برای تفسیر همه ی آنچه بوده و هست ب کار میبرند بی‌آنکه خط سیر تاریخی را دنبال کرده باشند.
رفتارو برخورد  نیشابوریان ب بی‌تکلفی، بی‌تکبری و راحتی سبزواریان نیست اما باز هم از عمده ی جاهای کشور بهتر است. اینجا نیز برخوردهای گرم و کارراه‌اندازی کم نبودند‌.
اگر از سبزوار ب نیشابور پای بگذاری، حضور کمتر موتورسیکلتها محسوس است. سبزوار از این حیث ناجور بود.
در شهر چندان نچرخیدم و تنها ب بررسی کاری خیابانهای مرکزی شهر پرداختم اما با همین مقدار دریافتم ک آثار قدمت در نیشابور، بیش از سبزوار پیداست و مشخص است ک مردم و مسئولان شهر بر روی حفظ و نمایاندن این ویژگی تاکید دارند. اگر چ شوق زیارت خیام و مشکاتیان، برایم همیشه پررنگ است، لیکن در این سفر میسر نشد. خیام، ب قول شجریان، در میان شاعران و ادیبان فارسی‌گوی، در "بی‌پیرایه" اندیشیدن اگر سرآمد  ایشان نباشد، یکی از سرآمدان است. و مشکاتیان، از تسخیر کنندگان گوش و ذهن ایرانیان معاصر است. افسوس ک هنوز ب پیری نرسیده، از میان ما رفت.



ابزارک های وبلاگ

قالب وبلاگ

  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :