آزادكیش

نویسنده : سروش
تاریخ : جمعه 26 آذر 1395 01:19 ب.ظ
مدتی است ب ویژه برای پر كردن اوقات بسیارِ در راه بودنم (برای شغلم)، كتابخوانی پیشه كرده ام! البته اشتغالات مهم دیگری نیز در این بین مطرحند. دنیای سوفی نخستین كتابی است از این میان ك چیزی در موردش نوشتم. هدف از نوشتن این شرح، قرار دادن آن در گروه تلگرامیی است با عنوان "كتابهایی كه میخوانیم". و نیت از تشكیل این گروهِ فعلا كم عضو ك پیشنهادش از من بوده، درانداختن موج كار جدی است در میان دوستانِ عموما یله در فضا و گروههای مجازی ك وقت را ب نقل فكاهیات و اباطیل میگذرانیم!

***

نام كتاب: دنیای سوفی (داستانی درباره ی تاریخ فلسفه)
نویسنده: یوستین گُردر
مترجم: حسن كامشاد
چاپ نخست: 1374  -  چاپ هشتم، ویرایش جدید: 1384

توضیح عنوان كتاب، گویای همه چیز است. این داستان كه گویا فیلمی نیز از رویش ساخته شده، در بردارنده ی درسهای معلم فلسفه ای است به یك دختر نوجوان. درسها از فلاسفه ی یونان باستان و بیان ساده و همه فهم اندیشه های ایشان و نحله ها و سیر این اندیشه ها آغاز شده و تقریبا با همین چارچوب به دوران ما ختم میشود. از آنجا كه تاریخ فلسفه ای كه در این داستان مطرح میشود تماما مربوط به حوزه ی جغرافیا و تمدن اروپا (مگر اندكی آسیای صغیر یونانی كه آن را نیز بیشتر باید جزو حوزه ی فرهنگی و تاریخی اروپا در شمار آورد) میشود، باید گفت بی آن كه بیان شود، از نظر نویسنده، تاریخ فلسفه محدود به همین حوزه است و لاغیر. البته بی راه نیست كه اندیشه ی بی پیرایه ی ثبت شده ی كنونی بشری را منشأگرفته از یونان و پرورده شده در اروپا بدانیم و نهایتا استثناهای بی ادامه ای چون ذكریای رازی را حامل این جریان در جایی جز اروپا در نظر آوریم، با این توضیح كه شاید ایشان فلسفه را از آنچه بوده جلوتر نبرده باشند.
تردیدی نمیتوان داشت كه هدف نویسنده از پدید آوردن این داستان، دادن درسهای فلسفی چهارچوب دار و منظم و با قاعده و با زبان ساده و همه فهم به نوآموزان –از نوجوان تا بزرگسال- بوده است. و نویسنده چه خوب فهمیده كه دست كم عموم انسانها به دانستن تاریخ اندیشه ها نیازمندند. چه كه در بسیاری حوزه های دیگر به كارشان میآید و گریزی از آن نیست.
از میانه های داستان، كم كم دو شخصیت دیگر (پدر و دختر) اضافه میشوند و درمیابیم یكی از ایشان (سرگرد) خالق داستان معلم فلسفه و دختر نوجوان است. از این به بعد معلم فلسفه و دختر نوجوان و كارهایشان و اتفاقهای دور و برشان، نمود واقعی خود را رفته رفته، هر چه بیشتر از دست میدهند و جنبه ی تخیلی و فراواقعی میابند. قالب داستان كه برای این درسهای شیرین فلسفی در نظر گرفته شده، به نویسنده امكان میدهد نامستقیم، مثالهای خوبی برای فهم بهتر و مصداقی، در جای جای درسها بزند. برای نمونه وقتی درسهای فلسفی این داستان به آنجا میرسد كه در قرون جدید، دانش انسانی باعث بی اعتبار شدن آموزه ها و داستانهای كتاب مقدس شده است، دختر نوجوان از پنجره، یك زن و مرد لخت را میبیند كه در كنار شخصیتهای افسانه ای و داستانی چون آلیس (آلیس در سرزمین عجایب) و... دارند قدم میزنند. و منظور این است كه حالا كه فلسفه به اینجای تاریخش رسیده (عصر روشنگری)، آدم و حوا و شخصیتهای كتابهای مقدس نیز در اندیشه ی بشری، در ردیف افسانه ها و داستانها طبقه بندی میشوند.
وقتی داستان به قرون اخیر و زمان معاصر میرسد، شرح اندیشه ی بزرگانی كه لزوما و یا دست كم صرفا فیلسوف نبوده اند (جامعه شناس، روانشناس، عالم علوم طبیعی و...)، نیز در داستان گنجانده میشود و به باور من، این ناچار از آن رو است كه فلسفه (اندیشه) از علم جدا نیست و با توجه به حجم گسترده دانش معاصر، هر چه بیشتر فلسفه به دانش طبیعی و دیگر علوم وابسته شده و همه ی حوزه های اندیشه باید بر این پایه ها استوار باشند. مثلا كسی نمیتواند صرفا تاریخ فلسفه را بخواند و بدون دانستن و در نظر گرفتن علوم جدید، فیلسوف باشد. در همین جاهای داستان است كه از زبان معلم فلسفه خطاب به دختر نوجوان نقل میشود "ما به قرن خودمان رسیده ایم، از این پس خودت باید بتوانی راهت را بیابی".
من در نظر دارم این كتاب را بار دیگر و اگر نیاز شد بارهای دیگر، بخوانم و یادداشت برداری نموده و آنچه را باید، حفظ كرده و به خاطر بسپارم. بسیار پیش میآید كه متنی را میخوانم و به خاطر عدم آشناییم با فلسفه و فیلسوفان، چیز چندانی از آن دستگیرم نمیشود.


چهارشنبه 8 دی 1395 07:54 ب.ظ
بله کاملا متوجهم, ممنون از نکته ای ک فرمودین...
سروش :
خواهش میكنم دوست فهیم.
پنجشنبه 2 دی 1395 05:45 ب.ظ
ممنون از پاسختون, امیدوارم همونطور باشه که گفتین. فعلا با وجود اینکه به این مقوله خیلی اهمیت دادم و کتابهای درجه یک کودکان رو برای دخترم خریدم, علاقه چندانی به مطالعه نداره, البته فک کنم اثرش رو در دراز مدت بتونم ببینم.
سروش :
فقط كتاب خریدن و خوندن شرط نیست ها. ما دور و برمون داشتیم ك در كنار كتاب خوندن بسیار و توصیه ی بسیارتر ب كتابخوانی، دافعه ی شدیدی هم در رفتارش بوده و دور و بریاش كتاب خوان نشدن!
چهارشنبه 1 دی 1395 09:21 ب.ظ
با خوندن این مطلب به این نتیجه رسیدم که فلسفه باید جالب باشه.
سروش :
اتفاقا این كتاب روی من هم همچین اثری گذاشت. اما بعید میدونم بقیه ی آثار فلسفی ب همین ساده فهمی -دست كم- نوشته شده باشن!
چهارشنبه 1 دی 1395 10:54 ق.ظ
سلام سروش جان. خیلی خوشحالم که به من سر می زنی و این وسط گاهی چیزهایی ادم می فهمد که به دردش می خورد. راستش این مطلب معرفی کتاب رو خوندم و برام جالب بود. ولی مدت هاست به این نتیجه رسیده ام جز برای حل یک مشکل کتاب نخوانم. شاید روزگاری همین جوری کتابی را بر می داشتم ولی الان بهتر این دیدم که ادم برای دغدغه ای کتاب بر داره.
ولی به قول خودت و با اجازه از سعدی: به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل.
سروش :
شما لطف دارین آقای كلمرزی نازنین. آقای كلمرزی، رویكرد كنونی شما ب كتابخوانی، ارزشمنده ولی ب نظر من ای كاش مطلق نباشه. من كتابخوانی ر ب عنوان یك عادت ارزشمند، جایگزین مناسبی برای ول گشتن تو اینترنت و تلگرام میبینم. ناگفته هم نمیذارم از اونجا ك كتابهای شبه علمی و خرافی و بی ارزش و... هم زیادن و هر كتابخوانی، لزوما باسوادِ متكی بر روشهای علمی نیست و ممكنه ذهنش پر از چرندیات باشه! اما كتابخوانی هم اگر از كودكی در انسان نهادینه بشه، یك ویژگی رفتاری سودبخش خواهد بود.
سه شنبه 30 آذر 1395 04:24 ب.ظ
ممنون برای معرفی کتاب.
در مورد این کتاب, بارها شنیده ام.اما تابحال حوصله نکردم انرا بخوانم.شاید چون همیشه فلسفه را مبحثی خیلی خشک و غیر قابل درک برایمان جلوه داده اند.
سروش :
مینوی گرامی، حسی ك شما ب فلسفه دارین ر من هم همیشه داشته م! البته دوستان تشویق میكنن ب فلسفه همچین دیدی نداشته باشم و برم سراغش! چنین حسی ك من و شما داریم ر من در مورد درس ریاضی، یك عمری تجربه كرده م! اما خیلی وقتها ك از ریاضی سر در میاوردم، هم خیلی لذت میبردم و هم خیلی تعجب میكردم ك من چ مسائلی ر بلدم حل كنم و چ چیزهایی ر میتونم بفهمم! دست كم در مورد خودم میتونم ادعا كنم شیوه ی مواجهه با مسئله بوده ك ریاضی ر همیشه برای من مثل دیوار بلندی روبروم گذاشته.
دوشنبه 29 آذر 1395 09:22 ق.ظ
ترغیب شدم این کتاب رو بخوونم، چه کار خوبی می کنید که در مورد کتاب ها می نویسید، یادمه که چند سال پیش هم تصمیم داشتم این کتاب رو بخوونم ولی نمیدونم چی شد که بی خیال شدم.
سروش :
خواهش میكنم. خوشحالم ك یكی از دوستان با خوندن این نوشته ب خوندن این كتاب راغب شد. از دوره ی دبیرستان اسم این كتاب ر میشنیدم اما هیچ وقت تمایلی ب خوندنش نداشتم تا همین اواخر!
دوشنبه 29 آذر 1395 08:02 ق.ظ
راستی لینک کانالتون هم بذارید ممنون می شم!
سروش :
لطف دارین. براتون گذاشته م. ضمن این ك دست كم تا اینجا نخواسته م تو وبلاگم بذارم.
دوشنبه 29 آذر 1395 08:00 ق.ظ
سلام
من این کتاب رو خوندم نه یه بار بلکه دوبار و دفعه دوم یه خلاصه ای از هر بخش یا کوتاه مطلبی در مورد هر فیلسوف ونظراتش نوشتم.
این کتاب عالیه!
برداشتتون از قسمت آدم و حوا برام جالب بود من اصلا بهش فکر هم نکردم.
سروش :
زنده باد. من لی لی عزیز، اگه امكانش هست، ما ر از خلاصه هاتون برخوردار كنین. سپاسگزارم.
در ضمن اون برداشت من بود، شاید چنین نباشه.
یکشنبه 28 آذر 1395 10:46 ب.ظ
کتاب بسیار خوبیه .منم خوندم وخیلی لذت بردم
سروش :
درود بر شما. ای كاش نامتون ر هم مینوشتین.
یکشنبه 28 آذر 1395 08:30 ق.ظ
سلام من این کتاب رو در سال88 خوندم، اما تا نیمه متاسفانه... ولی همون نیمه رو یادداشت برداری کردم. برام خیلی جالب بود و به نظرم همونطور که گفتین برای شروع عالیه، و اطلاعات مفید و موجزی رو در اختیار خواننده قرار میده. به دلیل شدت علاقه م به این کتاب و برای اینکه برای همیشه از دستم نره، اونو برای خواهرم که فلسفه میخوند خریدم تا ان شالله در فرصت مقتضی به امانت بگیرمش و دوباره شروع به خواندنش کنم.
من هم در یک گروه کتابخوانی اینستاگرامی عضو بودم و یکی از کتب پیشنهادی برای امسال همین کتاب بود...
اما حالا فک میکنم بعد از خوندن کلیدر و یک کتاب معرفتی که چندان نمیفهممش بهتره در حوزهء روانشناسی کودکان مطالعه کنم...
موفق باشید.
سروش :
درود بر شما ك با یادداشت برداری خوندین. و درود بر شما ك یك تیر و دو نشان زدین؛ داشتن كتاب، شاد كردن دل خواهر.
چقدر خوبه ك شما، ساده و راحت، مطالعه میكنید. اگه دافعه ای در این رفتارتون نباشه ك بعید میدونم باشه، قطعا دخترتون جذب این رفتارتون میشه و تأثیر میگیره.
جمعه 26 آذر 1395 04:56 ب.ظ
سلام
چه جالب منم مدتی میشه که این.کتاب رو دارم می خونم و همونطور که دیدید در کامنت دو پست اخیر یک.قسمت از کتاب رو نوشتم.
البته این پست رو هنوز بادقت نخوندم .باید با تمرکز و دقت بیشتری بخونمش.
بر قرار باشید .
سروش :
إإإ پاییزجان، شما نوشتین و من متوجه نشدم؟! پس پیداست كتاب ر با دقت كافی نخوندم! بذارین نظرهاتون ر دوباره ببینم.
دنیای سوفی ر ب عنوان نقطه ی شروع ب من پیشنهاد كردن. میخوام كمی فلسفه بدونم ك در مطالعات ب كارم بیاد. خیلی وقتهای از خیلی متنها چیزی نمیفهمم!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر