تبلیغات
آزادكیش - جدانویسی و سرهم نویسی

آزادكیش

نویسنده : سروش
تاریخ : جمعه 2 بهمن 1394 01:10 ق.ظ
چندی پیش مطلبی با عنوان "جدانویسیوسرهمنویسی" در وبلاگم نوشته بودم که به جدا یا سرهم نویسی واژگان و عبارات در نوشتار فارسی دری پرداخته بودم. در آن نوشته بیشتر جانب "سرهمنویسی" را گرفته بودم. در یکی دو روز اخیر نکته ای توجهم را جلب کرد که باعث شد در نتیجه گیری پیشین تجدید نظر کنم.
***
من با توجه به این که یک واژه ی مرکب را دارای معنی و در نتیجه شخصیت مستقل میدانستم، باور داشتم که باید شکلش هم مستقل و منحصر به خودش باشد. مثلا واژه "بیدینتر" از سه قسمت "بی، دین، تر" تشکیل شده است. این واژه معنایی به جز اجزای سازنده اش دارد و اگر چه خواص نفی را از "بی"، صفت تفضیلی را از "تر" و حوزه ی معنایی را از "دین" میگیرد اما خودش مفهوم دیگری دارد و یك كلمه مستقل است. با چنین استدلالی، من برای شکل واژه هم استقلال قائل بودم. اما اخیرا فهمیدم که استقلال شخصیت شکل نوشته شدیدا تحت تأثیر استقلال شکل حروف است. چیزی که در دبیره (رسم الخط) ی مثلا انگلیسی هست و در دبیره ی فارسی و عربی نیست. در انگلیسی، حروف هیچگاه به هم نمیچسبند اما در فارسی و عربی بعضی از پیش میچسبند، بعضی نیز از پس و پیش. چشم نیز کم کم عادت میکند که در هنگام خواندن به جای آن که حروف را یک به یک بخواند، شکل کلمات را به ذهن سپرده و کلمات را بخواند. "استقلال شکل" کلمات مرکب به این شکل که من باور داشتم، باعث میشود املای واژگان پرتعدادتر باشد و در خط پردندانه ی فارسی  (که این نیز خود مشکلی است در نوشتن و خواندن)، خواندن و نوشتن مشکلتر شود. اگر بنویسیم "بی دینتر" یا "بی دین تر"، از آنجا که املای این واژه ی مرکب با املای اجزای تشکیل دهنده اش تفاوتی ندارد، چشم آن را سریعتر بازشناخته و سریعتر خوانده میشود. همینطور سرهمنویسی باعث میشود واژگان طولانیتری بسازیم و بنویسیم كه دست كم از بابت زیباشناسی، زیبا نیست.
با این تفاسیر، نظر پیشین را پس گرفته و اكنون هیچ معیار و قانون درست و دقیقی برای جدا نویسی یا سرهمنویسی نمیتوانم ارائه دهم.


سه شنبه 6 بهمن 1394 11:54 ب.ظ
من که کلن طرف‌درا جدا نویسی هستم. یه مدت هم به شدت رعایت می‌کردم. ولی از اون‌جایی که نیم فاصله مثل پ توی کیبورده که تکلیف و جاش مشخص نیست! استقاده مداوم ازش سرعت تایپ رو کند می‌کنه به مرور از حساسیت اولیه م کاسته شد.
البته در حالت کلی اکثر کلمات چند جزئی معمول، از نظر نگارش خطی اگه سرهم نوشته بشن زیباتر می‌شن.
سروش :
من هم سالها طرفدار جدانویسی و حفظ استقلال ظاهر واژه ها بودم.
نیم فاصله ر هیچ وقت یاد نگرفتم!
سه شنبه 6 بهمن 1394 06:44 ب.ظ
سلیقه ای بودن رو به عنوان یک قانون قبول ندارم.
جدیدن امتحان ادبیات شفاهی شده،یه تبصره خورده اگه دبیری دوست داره،میتونه کتبی بگیره،اما خب همه دنبال راحتی هستن . املا کلن بی ارزش شده،انشا شده چند قسمت بی فایده،اما یکی از دبیران عربی میگفت:بچه های دوره راهنمایی،نزدیک عید که میرسیم میتونن انشا عربی بنویسن.
فاجعه است،
سروش :
من هم قبول ندارم كه سلیقه جای قانون بشینه اما خط فارسی -ذاتا- قانونها ر ناتمام و ناكارآ میكنه و میدان ر برای اعمال سلیقه باز میذاره!
این سعادتی است كه دانش آموزها بتونن به یك زبان خارجی انشاء بنویسن اما غفلت از زبان ملی به قول شما فاجعه است!
سه شنبه 6 بهمن 1394 11:14 ق.ظ
سلام. بحث تخصصی و از حوزه فعالیتی ما خارج شد!
سروش :
حضور شما مایه ی دلخوشی منه. سپاسگزارم.
دوشنبه 5 بهمن 1394 02:27 ب.ظ
سلام
سرهم نویسی برخی کلمات برای چشم نا آشنا و غریبه، مثل همین بیدینتر.
به نظر میاد امروزه مشکل زبان و رسم الخطمون بیش از پیش شده، اون هم به خاطر محاوره نویسی هستش، نمونه ی اون هم گذاشتن «ه» به جای کسره هستش، حتی برخی بدون این که نیازی به اون باشه مینویسنش، مثلا در ترکیب اضافی:"خصوصی من" که در هر حال خصوصیِ من خونده میشه.
سروش :
درود بر شما. ماشالا كارشناسی استین ها!
دوشنبه 5 بهمن 1394 05:47 ق.ظ
سلام من نخوندم راستششو بخواین خوابم میومد
سروش :
صداقت و رك گویی هم صفت پسندیده ایه.
دوشنبه 5 بهمن 1394 01:27 ق.ظ
سلیقه ای بودن شکل کلمات رو، قبول ندارم.
اما سیاست وارد همه چیز شده ،یه وقتی تصویب شد ؛که چون درزبان فارسی همزه نداریم از "ی"استفاده کنیم مثل کلمه "خانه ی"اما دوباره آقایون تصمیم گرفتند ؛که ماجرابه همان روال برگردد.
جدانویسی هم به همین شکل،من شخصن،تا جایی که امکان داره کلمات رو جدا می نویسم.
سروش :
سلیقه ای بودن شكل كلمات ر آیا به عنوان یك "واقعیت" قبول ندارین یا به عنوان یك "شیوه ی نگارش" ؟
من اكیدا باور دارم كه در مسائلی مثل جدانویسی و سرهم نویسی و همزه و... قاعده ی دقیقی نمیشه برای فارسی ترسیم كرد. ای كاش دبیره فارسی هم مثل سیستم شمارش و حساب، كه این هم از اختراعهای بشره، دقیق بود.
یکشنبه 4 بهمن 1394 07:24 ب.ظ
سلام، درست می گویید. سر هم نوشتن بعضی عبارات واقعا خوانش را سخت می کند. یک دوست عزیز ویراستار دارم که به اقتضای شغلش همیشه با متون مختلف سر و کار دارد. یکبار یک متن را که ترجمه کرده بودم بطور حرفه ای برایم اصلاح کرد و به کل از خودم نا امید شدم!
از آن لحظاتی که آدم می گوید: بروم بمیرم که زبان مادری ام را درست و درمان نمی دانم!
سروش :
این روزها هم كه "ابوالحسن نجفی" از دست رفته است؛
ویراستار بلندآوازه و نویسنده كتاب مشهور "غلط ننویسیم".
یکشنبه 4 بهمن 1394 01:16 ب.ظ
هر دوتا
سروش :
محبت دارین.
یکشنبه 4 بهمن 1394 12:37 ب.ظ
بسیاز نظر کارشناسی و جالبی بود سپاس از شما
سروش :
نوشته ی وبلاگم، یا نظری كه برای نوشته وبلاگ شما گذاشتم؟!
یکشنبه 4 بهمن 1394 12:23 ب.ظ
سلام
والا نظر خاصی نمی تونم داشته باشم در مورد پستتون چون به نظرم تخصصی هست این پست.
ولی دوران مدرسه تو درس انلا همیشه مکافات داشتیم با املای بعصی لغات که جدا بنویسیم یا سرهم.الان تو کتابهای درسی جدید هیچ کلمه ای سر هم نوشته نمی شه و معمولا جدا هستند از هم.
سروش :
همین كه میخونین و عنایت دارین، برای من مایه ی خوشدلیه.
دبیره ی فارسی واقعا پراشكاله و سلیقه بردار!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر