تبلیغات

آزادكیش - بر كناره

نویسنده :سروش
تاریخ: پنجشنبه 24 دی 1394 08:30 ق.ظ
در مناقب روحیه قوم شریف ایرانی؛
خانه ی پدری من در شهرك فرهنگیان در حومه ی بژنورد است. خودم هم از تابستان به این ور آنجا ساكنم. دور و بر شهرك ما، بیابان است و اندكی هم باغ. جلوی خانه ما همچنان هم زمین خداست. سالها پیش كه من زاهدان دانشجو بودم، مادرم -البته با همكاری پدرم- تصمیم گرفت محوطه ی جلوی خانه مان، آن ور خیابان را درختكاری كند. یك محوطه ی بسیار وسیع بود و است كه دهها درخت با فاصله ی مناسب تویش كاشته شد. این محوطه نه صاحب داشت و نه معلوم بود كه فردا به پهنای خیابان اضافه خواهد شد یا نه! و اگرچه شامل جلوی خانه های اطراف هم میشد اما دریغ از همكاری و همیاری همسایه ها. حتی بعضیها از نیش و كنایه ی هم دریغ نداشتند! والدینم حتی در محوطه ای كه ده ها متر از خانه ی ما دور بود و با كوچه ی ما زاویه داشت و اصلا جزو نمای اطراف خانه مان محسوب نمیشد هم درخت كاشتند. شاید فقط چون آنجا زمین خالی بود!
آب دادن این درختها هم معضلی بود. از یكی دو كیلومتر دورتر، از منبع آب شهرك، یك لوله ی پوسیده ای تا نزدیكیهای خانه ی ما بود كه پیشترها در ساخت و ساز خانه های شهرك از آن بهره میبردند و بعدها سرریز آب منبع، به یاری گرانش زمین، گاهی در آن جاری میشد. نهالكاران ما به آب این لوله متكی بودند. بین راه، شاید صد متر بالاتر از انتهای لوله، از سالها پیش یكی از همسایه ها لوله را سوراخ كرده بود و دو درخت بیدمجنون كه به آب زیاد نیاز دارند، در جلوی حیاتش، آن ور خیابان كاشته بود و آب میداد. آنجا معمولا مثل مرداب بود. محوطه ها كه نهالكاری شدند، نمیدانم چرا لوله آب هم مشتری بیشتری پیدا كرد. گویا بعضیها تازه به كاربردهای آب پی برده بودند! شاید صد متر بالاتر از سوراخ بیدمجنونها، پیرمرد سرتقی سوراخی بزرگتر در لوله ایجاد كرده بود و جلوی حیاتش، آن ور خیابان، چند درخت كاشته و آبیاری میكرد. مهمتر از آن باغچه های حیاطش بودند كه نمیدانم چرا سیراب نمیشدند یا ریشه هایشان در آب خفه نمیشد! پیرمرد بینوا به قاعده و قانون ایمان نداشت. هر وقت دلش میخواست و هر جور دوست داشت از آب بهره میگرفت. آبِ بی صاحب بود و ایرانیی كه ذاتا باورداشت نباید مجالی به دیگران بدهد! جای شگفتی است كه چطور دیوارها و خانه های آن پیرمرد و همسایه هایش نشست نكردند! شاید صد متر بالاتر از پیرمرد، یك پیرمرد شریف دیگری هم رخنه ای در لوله نهاد اما دامن خود را به مسائلی مثل فضای سبز عمومی نیالود و با نهادن لوله ای فرعی در دل خیابان، هدف والایش مصرف داخلی بود.
منبع در جایی قرار داشت كه با شیبی بسیار ملایم، بلندترین نقطه ی اطراف بود. سرریز منبع هم همیشه در لوله یادشده جاری نمیشد. در سمت مخالف لوله هم یكی از شهرك نشینان خوشدل به موازات خیابان درختهایی كاشته بود و البته باغچه ی صیفیجاتی هم. و از آنجایی كه نزدیكترین مشترك به منبع بود، بیشترین بهره را نیز میبرد. از جاری كردن آب در لوله گرفته تا جلب موافقت مشتركانِ مالك صفتِ لوله برای اجازه ی رسیدن آب به محوطه درختكاری شده ی انتهای لوله، جزو دردسرهای همیشگی پدر و مادرم بود. در این راه فقط یكی از همسایگان سر یاری داشت كه انصافا فعالیت هم میكرد. آبیاری، ناچار، عموما نیمه شب انجام میشد كه میدان از حریفان خالی بود. اما پیری است و خواب زدگی و شب بیداری و چه كاری بهتر از آبزنی*! به پاس همین تلاشهای شبانه روزی بود كه نام پیرمرد در خانه ما خلعت "آبدزدك" یافت! 
چالش با دیگران برایم میدان صعبی بود و زمانهایی كه در بژنورد بودم، از كمك به والدینم طفره میرفتم. یكی دو مرتبه كه در این فعالیت، به اكراه به یاری درآمدم، یاد روستاییان خودمان افتادم كه آب را از سرچشمه تا به باغ میرساندند، خون دلها میخوردند و بَرقه** ها را پیشاپیش درست میكردند و وقتی هم كه آب را به باغ میآوردند، یك پایشان در باغ بود و پای دیگرشان در مسیر آب كه یك وقت كسی برقه ها را نیاندازد و آب را ندزدد. آبدزدی هم كار كم تكراری نبود، كما این كه امروز.
 بعد از چند سال شهرداری عنایت كرد و لوله ی فرسوده ی شركت تعاونی مسكن فرهنگیان را برچید و لوله ی خودش را جایش انداخت. مقصود هم آبیاری همین چند ده درختی بود كه در محوطه های اطراف خانه ی ما روزگار میگذراندند و بودنش برای "اداره ی فضای سبز شهرداری" كارنامه معتبری در شمار میآمد و میآید. در این میان آبدزدك مرد، بیدمجنونها خشكیدند، درختها زنده ماندند و همسایگان همچنان بر كناره.



*چیزی در مایه های "راهزنی".
**در اصطلاح محلی ما محل تلاقی دو یا چند جوی آب است. نمیدانم برابر فارسی معیارش چه میشود. "برقه را درست كردن" به معنای بستن جویهای دیگر در محل تلاقی جویها و هدایت آب در مسیر دلخواه است.


ابزارک های وبلاگ

قالب وبلاگ

  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :